Quick Access


Bu Dergi DOI ve Crosscheck üyesidir


TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE -(I)ş- / -(U)ş- ÇATILI FİİLLER
(IN TURKISH - (I)ş- / - (U)ş- ROOF VERBS )

Author : Ayhan BAYRAK    
Printing Year : 2016
Number : Volume 4 Issue 1
Page : 1-17
DOI Number: : 10.18298/ijlet.556
Cite : Ayhan BAYRAK , (2016). TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE -(I)ş- / -(U)ş- ÇATILI FİİLLER. International Journal of Languages' Education and Teaching, Volume 4 Issue 1, p. 1-17. Doi: 10.18298/ijlet.556.
1122    816

Summary

Türkiye Türkçesinde fiilden fiil yapmak için kullanılan -(I)ş- / -(U)ş- çok işlek bir ektir. Birçok gramer kitabında bu ekin işteşlik eki olarak adlandırıldığı görülür. İşteşlik başlığı altında, bu ekle kullanılan fiillerin ortaklaşa / birlikte yapma veya karşılıklı yapma anlamı taşıdığı belirtilir. Yapılan bu açıklamalar kısmen doğrudur. Fakat yeterli değildir. Çünkü bu ekin fiillerde oluştur-duğu diğer anlamlar üzerinde pek durulmaz. Yüzeysel olarak birkaç cümle ile konu kapatılır. Hiç şüphesiz bunda gramer anlayışımızın büyük etkisi vardır. Gramer kitaplarımız genellikle fiil ya-pısını ve şeklini esas aldığı için eklerin fiillerdeki anlam ve işlev değiştirme özelliği hakkında pek ayrıntılı bilgi vermez. Türk Dil Kurumunun Güncel Türkçe Sözlük’üne baktığımızda -(I)ş- / -(U)ş- ekini almış fiillerin hepsinde yukarıda bahsedilen işteşlik işlevini yani ortaklaşa/birlikte yapma veya karşılıklı yap-ma işlevini taşımadığı görülür. Bu ekin başka işlevlerinin de olduğu anlaşılır. Bu çalışmada -(I)ş- / -(U)ş- ekini almış fiiller sözlükte yer alan bütün anlamları göz önünde bu-lundurularak ayrı ayrı incelenmiştir. Bu inceleme sonucunda fiilleri önce iki ana gruba ayırdık: Birincisi “Birliktelik ve Karşılıklılık Bildiren -(I)ş- / -(U)ş- Çatılı Fiiller”. İkincisi ise “Birliktelik ve Karşılıklılık Bildirmeyen -(I)ş- / -(U)ş- Çatılı Fiiller”. Birliktelik ve Karşılıklılık Bildirmeyen -(I)ş- / -(U)ş- Çatılı fiillerin pekiştirme, oluş, dönüşlülük ve durum bildirme gibi birçok farklı işlevde kullanıldığını göstermeye çalışacağız.


Keywords
gramer, sözlük, fiil, ek, işlev.

Abstract

In Turkish language, -(l)ş - / - (U)ş- is a very productive affix that is used to make new verbs from verbs.We can see this affix named as ‘reciprocal affix’ in many grammar books. Under this title, verbs used with this affix mean making together or mutual. These statements are partially true but not sufficient. Other meanings of this affix generated on verbs are not emphasised. This topic is mentioned with a few sentencs superficially. Free from any doubt, our perception level of grammar has a strong effect in this point. Our grammar books based on structure and form of the verbs, and do not give detailed information about modification of the affix on the meaning and function of the verbs. When we look at the current dictionary published by Turkish Language Society, not all the verbs formed with -(l)ş - / - (U)ş- supports the the above-mentioned reciprocal functions. It is unders-tood that this affix has other functions. In this study, verbs formed with -(l)ş - / - (U)ş- was examined one by one with all the meanings in the dictionary. At the end of this examination, we divided the verbs into two main groups: -(l)ş - / - (U)ş- rooted verbs stating togetherness and mutual -(l)ş - / - (U)ş- rooted verbs not stating togetherness and mutual We try to explain that -(l)ş - / - (U)ş- rooted verbs -which are not stating togetherness and mu-tual - are used many different functions such as: reinforcement, process, reflexive and stative


Keywords
grammar, dictionary, verbs, affix, functional.

References

Advanced Search


Announcements

    New Issue - September 2018

    Our regular volume - September 2018 - is now avaliable. We would like to thank all the contributors.



Address :
Telephone : Fax :
Email :ijlet.editorial@gmail.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri